An Architect’s Notebook

Riken Yamamoto (sinh năm 1945) là một kiến trúc sư người Nhật Bản, được biết đến rộng rãi với triết lý kiến trúc xoay quanh mối quan hệ giữa không gian công cộng và không gian riêng tư, vai trò của cộng đồng trong đời sống đô thị, cũng như việc sử dụng tính minh bạch (transparency) như một công cụ xã hội. Năm 2024, ông được trao Giải thưởng Pritzker, giải thưởng danh giá nhất trong lĩnh vực kiến trúc. Tiểu sử Riken Yamamoto sinh năm 1945 tại Bắc Kinh, Trung Quốc, trong bối cảnh lịch sử hậu Thế chiến II. Sau chiến tranh, gia đình ông chuyển về Yokohama, Nhật Bản, nơi ông lớn lên và sinh sống cho đến nay. Tuổi thơ của Yamamoto gắn liền với một ngôi nhà kiểu machiya truyền thống: phía trước là hiệu thuốc của mẹ, phía sau là không gian sinh hoạt gia đình. Cấu trúc này tạo nên một ranh giới mờ giữa đời sống cá nhân và cộng đồng – trải nghiệm sớm hình thành tư duy kiến trúc cốt lõi của ông. Chính … Read more

Peter Behrens (14 tháng 4 năm 1868 – 27 tháng 2 năm 1940) là một kiến trúc sư, nhà thiết kế đồ họa và thiết kế công nghiệp hàng đầu của Đức, được biết đến nhiều nhất qua công trình tiên phong – Nhà máy tua-bin AEG tại Berlin năm 1909. Ông có sự nghiệp kéo dài nhiều thập kỷ, thiết kế các vật dụng, phông chữ và công trình kiến trúc với nhiều phong cách từ thập niên 1900 đến thập niên 1930. Ông là một trong những thành viên sáng lập của Werkbund Đức vào năm 1907 – cũng là thời điểm ông bắt đầu thiết kế cho AEG, mở đường cho khái niệm thiết kế nhận diện thương hiệu (corporate design), kết hợp thiết kế đồ họa, kiểu chữ, sản phẩm và kiến trúc cho cùng một công ty. Trong những năm tiếp theo, Behrens trở thành một kiến trúc sư thành công, dẫn dắt phong trào Cải cách Kiến trúc Đức mang tinh thần duy lý và cổ điển trong thập niên 1910. Sau Thế chiến thứ nhất, ông chuyển sang … Read more

Frank Owen Gehry (tên khai sinh: Goldberg; sinh ngày 28 tháng 2 năm 1929) là một kiến trúc sư và nhà thiết kế người Canada – Hoa Kỳ. Nhiều công trình của ông, bao gồm cả ngôi nhà riêng ở Santa Monica, California, đã trở thành những điểm đến thu hút và nổi tiếng. Gehry nổi lên vào những năm 1970 với phong cách đặc trưng kết hợp vật liệu thường nhật với các cấu trúc phức tạp và năng động. Phong cách kiến trúc của Gehry thường được mô tả là thuộc trường phái Giải cấu trúc (Deconstructivism), mặc dù chính ông không chấp nhận việc bị phân loại. Trong cuộc khảo sát World Architecture Survey năm 2010, các công trình của ông được xếp vào hàng quan trọng nhất của kiến trúc đương đại, khiến tạp chí Vanity Fair gọi ông là “kiến trúc sư quan trọng nhất của thời đại chúng ta”. Gehry nổi tiếng với các thiết kế hậu hiện đại, sử dụng hình khối táo bạo, phi truyền thống và vật liệu lạ thường. Những tác phẩm nổi tiếng nhất … Read more

Antonin Raymond (tiếng Séc: Antonín Raymond, sinh tên là Antonín Reimann, 10 tháng 5 năm 1888 – 25 tháng 10 năm 1976) là một kiến trúc sư người Mỹ gốc Séc. Ông sinh ra và theo học tại Bohemia (nay là một phần của Cộng hòa Séc), sau đó làm việc tại Hoa Kỳ và Nhật Bản. Từ năm 1926 đến năm 1939, Raymond đảm nhiệm vai trò Lãnh sự của Tiệp Khắc tại Nhật Bản, cho đến khi hoạt động ngoại giao của nước này bị chấm dứt do Tiệp Khắc bị Đức Quốc xã chiếm đóng. Raymond bắt đầu sự nghiệp kiến trúc với các kiến trúc sư người Mỹ Cass Gilbert và Frank Lloyd Wright, từ đó tiếp thu cách sử dụng bê tông như một chất liệu mang tính cấu trúc và thẩm mỹ – một yếu tố được ông phát triển xuyên suốt sự nghiệp kéo dài sáu thập kỷ. Tại các văn phòng thiết kế ở New Hope, Pennsylvania và Tokyo, Raymond đã nghiên cứu và kết hợp kỹ thuật xây dựng truyền thống Nhật Bản với các cải … Read more

Ludwig Mies van der Rohe (tên khai sinh: Maria Ludwig Michael Mies; 27 tháng 3 năm 1886 – 17 tháng 8 năm 1969) là một kiến trúc sư, nhà thiết kế nội thất và học giả người Đức–Mỹ. Ông thường được gọi đơn giản là “Mies”, họ của ông, và được xem là một trong những người tiên phong của kiến trúc hiện đại. Trong thập niên 1930, Mies là giám đốc cuối cùng của trường Bauhaus – một học viện tiên phong trong lĩnh vực nghệ thuật, thiết kế và kiến trúc hiện đại. Khi chế độ Quốc xã trỗi dậy và bài trừ chủ nghĩa hiện đại, Mies di cư sang Hoa Kỳ và nhận chức trưởng khoa kiến trúc tại Học viện Công nghệ Illinois (IIT). Mies theo đuổi việc xây dựng một phong cách kiến trúc phản ánh thời đại công nghiệp hiện đại. Các công trình của ông tận dụng vật liệu mới như thép công nghiệp và kính tấm để định hình không gian nội thất. Ông thường gắn liền với những châm ngôn nổi tiếng như “ít là … Read more

Shigeru Ban (坂 茂, Ban Shigeru; sinh ngày 5 tháng 8 năm 1957) là một kiến trúc sư người Nhật nổi tiếng với những công trình sáng tạo sử dụng giấy, đặc biệt là ống bìa các-tông tái chế nhằm cung cấp chỗ ở nhanh chóng và hiệu quả cho các nạn nhân thiên tai. Nhiều thiết kế tiêu biểu của ông là các công trình tạm thời, tiền chế hoặc sử dụng vật liệu giá rẻ, phi truyền thống một cách sáng tạo. Ban từng được tạp chí Time chọn vào danh sách những nhà sáng tạo tiêu biểu của thế kỷ 21 trong lĩnh vực kiến trúc và thiết kế. Năm 2014, Ban trở thành người thứ 37 nhận Giải thưởng Kiến trúc Pritzker, giải thưởng danh giá nhất trong ngành kiến trúc đương đại. Ban được ban giám khảo Pritzker đánh giá cao vì sự sáng tạo trong việc sử dụng vật liệu và những nỗ lực nhân đạo trên toàn thế giới, ca ngợi ông là “một người thầy tận tụy, không chỉ là hình mẫu cho thế hệ trẻ mà … Read more

Kengo Kuma (隈 研吾, Kuma Kengo; sinh ngày 8 tháng 8 năm 1954) là một kiến trúc sư người Nhật và hiện là giáo sư danh dự tại Khoa Kiến trúc (Trường Đại học Kỹ thuật) thuộc Đại học Tokyo. Ông thường được so sánh với các kiến trúc sư đương đại như Shigeru Ban và Kazuyo Sejima, và còn được biết đến với nhiều công trình viết lách có ảnh hưởng. Kuma là tác giả thiết kế Sân vận động Quốc gia Nhật Bản tại Tokyo, được xây dựng phục vụ Thế vận hội Mùa hè 2020. Ông kết hôn với kiến trúc sư Satoko Shinohara, và họ có một con trai – Taichi – cũng là một kiến trúc sư. Kuma hiện cũng là cố vấn cho thành phố Kitakyushu, Nhật Bản. Cuộc sống và học vấn ban đầu Kuma sinh ra ở tỉnh Kanagawa và theo học tại Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Eiko Gakuen. Sau khi tốt nghiệp ngành kiến trúc tại Đại học Tokyo năm 1979, ông làm việc một thời gian tại hai công … Read more

Luis Ramiro Barragán Morfín (9 tháng 3 năm 1902 – 22 tháng 11 năm 1988) là một kiến trúc sư và kỹ sư người Mexico. Tác phẩm của ông đã ảnh hưởng đến các kiến trúc sư đương đại cả về mặt thị giác lẫn tư tưởng. Các công trình của Barragán thường được sinh viên và giảng viên kiến trúc quốc tế đến tham quan. Ông học ngành kỹ sư tại quê nhà, đồng thời hoàn thành toàn bộ các môn học bổ sung để đạt được danh hiệu kiến trúc sư. Năm 1980, Barragán được trao giải Pritzker – giải thưởng danh giá nhất trong lĩnh vực kiến trúc – và ngôi nhà riêng của ông, “Nhà và xưởng làm việc Luis Barragán”, đã được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới vào năm 2004. Cuộc đời thời niên thiếu Barragán sinh ra tại Guadalajara, thuộc bang Jalisco, Mexico. Ông được đào tạo ngành kỹ thuật và tốt nghiệp tại Trường Kỹ sư Tự do (Escuela Libre de Ingenieros) ở Guadalajara vào năm 1923. Sau khi tốt nghiệp, ông đi du lịch … Read more